همه چیز در مورد شرب خمر / حد شرب خمر / وکیل کیفری

همه چیز در مورد شرب خمر / حد شرب خمر / وکیل کیفری

شرب خمر چیست ؟ 

حکم شرب خم در فقه 

نظر امام خمینی درباره شرب خمر

مجازات شرب خمر

مستی در رانندگی

اثبات جرم شرب خمر

تخفیف مجازات شرب خمر

مجازات تکرار شرب خمر

کیفیت اجرای حد شرب خمر

 

 

شرب خمر چیست ؟ 

شرب خمر ، در لغت نوشیدن مشروبات الکلی است و این موضوع هم در قانون و هم در شرع جرم است ، چه باعث مستی بشود چه نشود . به صورت کلی مصرف مکرر اعم از خوردن - تزریق - تدخین به صورت زیاد باشد یا کم ، به حالت جامد یا مایع باشد ، همه یک حکم خواهند داشت.

حکم شرب خم در فقه 

 در قرآن مجید در آیات متعددی شرب خمر حرام اعلام شده است و مفسران چهار آیه قرآن را مربوط به حکم تحریم شرب خمر می دانند:
۱ _ و من ثمرت النخیل والاعنب تتخذون منه سکرت و رزقا حسنا ان فی ذلک لایه لقوم یعقلون 
و از میوه های درختان خرما و انگور هم (نوشیدنی) مست کننده و هم رزق نیکو میسازید البته در این امر برای گروهی که تعقل میکنند نشانه روشنی است(سوره نحل آیه ۶۷) 
۲ _ یا ایهاالذین امنوا لا تقربوا الصلاه و انتم سکاری حتی تعلموا ما تقولون و لا جنبا الا عابری سبیل حتی تغتسلوا و ان کنتم مرضی او علی سفر او جا احد منکم من الغائط او لا مستم النسا فلم تجدوا ما فتیمموا صعیدا طیبا فامسهوا بوجوهکم و ایدیکم ان الله کان عفوا غفورا
ای اهل ایمان هرگز در حال مستی به نماز نیایید تا بدانید چه میگویید (میکنید) و نه در حال جنابت (به مسجد ایید) مگر آنکه رهگذر باشید تا وقتی که غسل کنید و اگر بیمار بودید یا آنکه در سفر باشید یا قضا حاجتی دست داده باشد یا با زنان مباشرت کرده اید و آب برای تطهیر و غسل نیافتید پس به خاک پاک تیمم کنید آنگاه صورت و دستها را بدان مسح کنید که خدا بخشنده و آمرزنده است(سوره نسا آیه ۴۳)
۳ _ یسالونک عن الخمر والمیسر قل فیهما اثم کبیر و منافع للناس و اثمهما اکبر من نفعهما و یسالونک ماذا ینفقون قل العفو کذلک یبین الله لکم الایات للعلکم تتفکرون 
درباره شراب و قمار از تو سوال میکنند بگو دران دو گناه و زیان بزرگی است و منافعی (از نظر مادی) برای مردم دربردارد ولی گناه آنها از نفع شان بیشتر است و از تو میپرسند چه چیز انفاق کنند؟ بگو از مازاد نیازمندی خود. اینچنین خداوند آیات را برای شما روشن می‌سازد شاید بیندیشید(سوره بقره آیه ۲۱۹)
۴ _ یا ایها الذین امنوا انما الخمر و المیسر و الانصاب و الاسلام رجس من عمل الشیطان فاجتنبوه لعلکم تفلهون
ای کسانی که ایمان آورده اید همانا شراب و قمار و بت ها و سنگ های که برای قربانی نصب شده و چوبه های قرعه ، پلید و از اعمال شیطانی هستند پس از آنها دوری کنید شاید که رستگار شوید (سوره مائده آیه ۹۰) 

در میان احادیث ائمه پررنگ ترین آن ها پاسخی است که امام کاظم علیه السلام  در مورد سوالی درباره حرمت شراب در قرآن اشاره دارد که بدین شرح است : علی بن یقطین گفت : 
مهدی خلیفه عباسی از امام کاظم پرسید آیا شراب در قرآن حرام است ؟ مردم می‌گویند نهی شده اما حرام نشده است 
امام فرمود شراب در کتاب خدا حرام است 
مهدی عباسی پرسید در کدام آیه حرام شده ؟ 
امام کاظم علیه السلام فرمود این آیه :انما حرم ربی الفواحش ماظهر منها و ما بطن والاثم والبغی بغیر الحق 
بگو پروردگارم فقط کارهای زشت را چه آشکارش باشد و چه پنهانش و گناه تعدی ناحق را حرام کرده است 
اما منظور قرآن از کارهای زشت ظاهر عبارت است از زنای آشکارا که پرچم نصب کنند چنانچه زن های بدکاره در جاهلیت پرچم می‌زدند منظور از کارهای ناشایست باطنی ازدواج با زن پدر است زیرا قبل از بعثت پیغمبر وقتی شخصی میمرد‌ و زن از او باقی میماند پسرش با او ازدواج میکرد اگر آن زن مادر خودش نبود خداوند این کار را حرام کرد اما گناه که در این آیه نام برده شده همان شراب است که خداوند در آیه دیگر میفرماید یسالونک عن الخمر والمیسر قل فیهما اثم کبیر و منافع للناس 
درباره شراب و قمار از تو سوال میکنند بگو دران دو گناه و زیان بزرگی است و منافعی (از نظر مادی) برای مردم دربردارد
مهدی عباسی رو به علی بن یقطین کرد و گفت این فتوا مخصوص بنی هاشم است .
نکته قابل ذکر آن است که در انتهای آیه فرموده منافعی هم برای مردم دارد اما کاملا از لحن آیه برتری و بزرگی ضرر و گناه آن بر منفعت آن غلبه دارد و در این شرایط عقل ایجاب میکند انسان از مسایلی که ضرر آنها بر نفع آن غلبه دارد پرهیز کند همچنان که خداوند در بخشی از این ۲۱۹ بقره به همین موضوع اشاره میکند:
یسالونک عن الخمر والمیسر قل فیهما اثم کبیر و منافع للناس و اثمهما اکبر من نفعهما
درباره شراب و قمار از تو میپرسند بگو در آن دو مطلب هم گناهی بزرگ و هم سود هوایی برای مردم است در حالی که گناه هر دو از سودشان بیشتر است

نظر امام خمینی در تحریرالوسیله درباره شرب خمر

امام خمینی در تحریرالوسیله جلد ۴ صفحه ۲۱۵ میفرمایند:«اگر آشامیدن مسکر جهت حفظ نفس از هلاک یا از مرض شدید اضطرار پیدا کند و بیاشامد حد بر او نیست»

مجازات شرب خمر

 مصرف مسکر جز مجازات حدی است یعنی در شرع آمده است و در قانون متجلی شده است حد مصرف مسکر طبق ماده ۲۶۵ قانون مجازات اسلامی ۸۰ ضربه شلاق است البته غیرمسلمان که مجاز به مصرف مشروبات الکلی است فقط در صورت تظاهر به مصرف مسکر محکوم به حد می شود البته اگر به صورت علنی مصرف نکند ولی در حالت مستی در معابر یا اماکن عمومی ظاهر شود طبق ماده ۶۳۸ قانون مجازات اسلامی تعزیرات به مجازات تظاهر به عمل حرام یعنی حبس از ده روز تا دوماه یا تا ۷۴ ضربه شلاق محکوم می شود نه به مجازات حدی مصرف مسکر.

مستی در رانندگی

رانندگی در حالت مستی طبق بند ب ماده ۱۰ قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی مصداق یکی از تخلفات رانندگی است البته رانندگی در این حالت تقریباً در همه کشورهای دنیا ممنوع و جرم است . مجازات این جرم توقیف وسیله نقلیه حداقل به مدت ۲۱ روز ضبط گواهینامه به مدت ۶ ماه و جریمه نقدی است . البته به غیر از این موارد طبق مواد ۷۱۴ تا ۷۱۷ قانون مجازات اسلامی تعزیرات اگر این نوع رانندگی منجر به قتل یا صدمه بدنی غیر عمدی شود باعث تشدید مجازات راننده می شود.

اثبات جرم شرب خمر

اگر بخواهیم مدعی شویم که شخصی از مسکرات استفاده کرده است باید از طریقی آن را اثبات کنیم یکی از به روزترین و  شایع ترین این روشها تست الکل است که معمولاً در اختیار مأموران راهور پزشکی قانونی و سایر مراجع مرتبط قرار گرفته است در این روش فقط کافی است که در این وسیله تنفس کنیم یا به اصطلاح عرفی فوت کنیم تا به صورت آنی مشخص شود که شما از مسکرات استفاده کردید یا خیر؟! در این راستا بخشنامه دادستانی کل کشور در خصوص شرب خمر رانندگان صادر شده است .
از دیگر راه های اثبات جرم شرب خمر اقرار است یعنی شخص مجرم شخصاً با علم و آگاهی و اختیار در مراجع قضایی اقرار به انجام این کار کند که این بالا ترین و قوی ترین دلیل است البته شایان ذکر است اگر شخص اشتباهاً مایه‌ ای را نوشیده باشد و نداند آن مشروبات الکلی است یا مایع دیگر؟ در حالی که واقعا  مسکر بوده باشد ، این شخص به رغم اینکه اقرار کند مجازات نمی‌شود البته باید اشاره کنیم که طبق ماده ۱۷۲ قانون مجازات اسلامی برای اثبات جرم شرب خمر باید شخص مقر دو بار اقرار کند.
راه دیگر اثبات این جرم شهادت دو مرد عادل بالغ عاقل با ایمان با طهارت مولد و... است که خود شخص آن ارتکاب این جرم را دیده باشند.
مورد آخر در بحث اثبات موضوعی به نام علم قاضی است که در قانون تعریف از آن نشده است ولی باید بدانیم که وقتی قاضی شخصاً با توجه به همه ادله موجود در پرونده به اقناع درونی برسد که شخص  مرتکب این جرم شده می‌تواند با این علم به سایر دلایل شخص را مجرم بداند و حکم صادر کند یا در حالت برعکس شخصی را با علم خود بری از ارتکاب جرم بداند.

تخفیف مجازات شرب خمر

همانطور که گفتیم در جرم شرب خمر چه نوعی جرم حدی است توبه قلبی و واقعی به درگاه خداوند موثر است چون این جرم در شهر قابل مجازات و گناه است و اگر قبل از اثبات شخص از لغزش پیش آمده پشیمان شود و در صدد جبران برآید و  با توبه خود از این به بعد احکام الهی را زیر پا نگذارد جامعه هم از حق خود که مجازات شخص است میگذرد پس به طور کلی تخفیف مجازات که به بیان بهتر سقوط کل مجازات قبل از اثبات جرم در شرب خمر ، اعمال میشود.

مجازات تکرار شرب خمر

اگر کسی چند بار جرم شرب خم را انجام دهد و حد بر او جاری نشود برای همه آنها یک حد کافی است ؛ اما چنانچه کسی چند بار شرب خمر نماید و هر بار حد بر او جاری شود در مرتبه سوم اعدام خواهد شد.

کیفیت اجرای حد شرب خمر

حد یا زدن شلاق بر مرتکب زمانی اجرا می گردد که شخص مجرم از حالت مستی بیرون آمده هوشیار باشد زیرا هدف از مجازات در قانون تنبیه او جهت جلوگیری از تکرار جرم است و این هدف در حالت مستی مجرم حاصل نمی شود . مرد را در حالتی که ایستاده و زن را در حالت نشسته قرار می دهند و صرفاً بر بدن او تازیانه می زنند.

آنچه گذشت خلاصه ای از جرم شرب خمر بود ولی شایان ذکر است که در قانون جرم  حمل و نگهداری مشروبات الکلی -ساخت مشروبات الکلی - قاچاق مشروبات الکلی - خرید و فروش مشروبات الکلی به صورت جداگانه جرم انگاری شده است.



فرناز ابراهیمی

  • تعداد بازدید: 127
  • 1399/07/19
Support مشاوره تلفنی رایگان داشتن وکیل اختصاصی یک رویا نیست ما در 24 ساعت شبانه روز در خدمت شما هستیم